Konuyu Oyla:
  • Derecelendirme: 0/5 - 0 oy
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
DİZANTERİ
#1
Dizanteri (Adi ishal) hastalığı, kışın bal arılarının sindirim sistemindeki hazım bozukluğundan ileri gelmektedir.Arıların kış aylarında beslenme sırasında almak zürunda kaldıkları uygun olmayan besinler dizanteriye neden olmaktadır. Bozuk besinlerin sulu halde ishal şeklinde vücuttan atılması ile petekler, kovan içi ve çevresi dışkı ile kirletilmektedir,

Dizanteri her nekadar mikrobik bir hastalık değilsede, kovanda Nosema ile birlikte seyretmesi halinde koloni kısa bir zamanda zayıflar ve ilkbaharda ölümler başlar.


Hastalığın Sebepler


l- Tarlacı arıların doğada yeterli nektarı temin edemedikleri dönemlerde bitki özsuyu emen Yaprak biti , Ağaç bitleri gibi böceklerin tatlı salgılarını yani balçiği adıda verilen hazım artıklarını peteklere dapo etmeleri ve bu ballarla kışlamak zorunda kalmaları.Diğer bir tabirle zenk balı ve ilimizde yapılan şıra işlerinin devamn neticesinde süzdürme torbalarında bulunan ekşimsi tatdaki sıvıların peteklere depo edilmesi ve bu stoklarlaa kışlamak zorunda bırakılmasıdır.

2- Arılara pancar şekeri (toz şeker) veya şeker kamışından elde edilen beyaz granül şeker dışında ham şeker, kahverengi şeker (karamela) A k i d e l i Şeker kimyevi boyalar karıştırılarak elde edilen lokumlar ve pekmez gibi besinlerin sonbahar bakımında kullanılması,

3- İhtimar etmiş (ekşimiş) nektar ve küflü polenle arıların beslenmek durumunda olmaları. Bunuda şöyle açıklamalıyız. Bir sezon öncesinden artan petek ve bal artıklarının (su katılmadan saklananlar hariç) yine uygun olmayan kaplar içerisinde saklanarak yeni sezonda şurup veya kek yapımında kullanılmaması şeklinde sıralayabiliriz.

4- Nem oranı yüksek, rüzgarlı ve çok serin geçen ilkbahar aylarının uzun sürmesi halinde koloni bireylerinin kovanda kapalı kalarak temizlik uçuşuna çıkamamaları.

5- Kışlık duruma alınanan arılara rahatsızlık verilerek düzenlerinin bozulması.

6- Zayıf kolonilerin l0 luk kovanlarda kışlatılmasında ısrar edilerek boşluklarının doldurulmaması , dolayısıyla ısı kaybından kaynaklanan üşümelerin oluşu
Aşırı dışkı birikiminin nedeni, katı madde değil sudur. Dizanteriye yakalanmış arıda dışkının su oranı, normal arılara göre dahafazladır. Kolaninin ölmesi veya yaşaması, hasta arıların sayısına bağlı olmaktadır. Özellikle yazın olgunlaşmamış ve bozulmuş besinleri alan bireylerin su tüketimi artar ve bunlar kısa sürede dizanteriye yakalanırlar.


Kovandaki Aşırı suyun kaynağı


Kışın kovanda bazen çeşitli faktörlerin etkisiyle su miktarı aşırı şekilde yükselebilir. Bunları şöyle sıralayabiliriz.

a- Olgunlaşmamış bal : Olgunlaşmamış balda yüzda l8-20 oranında su mevcuttur. Tam olgunlaşmamış balla kışlatılan kolonide dizanteri görülür.

b- Sonbahar şuruplamasının gecikmesi :Dolayısıyla geç depolanan sulu şurup kışa girmeden olgunlaştırılamaz. Bu durumda dizanteriyi hızlandırır.

c- Kristalize olmuş bal: Petek gözlerindeki kristalizasyon başlangıcında olan balların üst kısmı yani henüz grünüle olmayan kısmı, normaldan daha faazla su içermektedir. Eğer ince yapılı kristaller oluşmuş ise bunlar arılar tarafından alınabilir ve zararsızdır. Fakat granülasyon kaba ise, iri tanecikler tüketilemez ve sulu kısım dizanteri hastalığını teşvik eder. Bilindiği gibi şekerlenmiş balda su açığa çıkmakta ve früktoz ile sıvı halde bulunmaktadır.

Bu sıvılarla beslenen arılar, her seferinde normal bal ile aldığından yüzde 4-6 oranında daha çok su almaktadır .

d- Fermente olmuş besinler: Balın fermantasyonu ile meydana gelen alkol ve çeşitli mayaların arılara zararlı etki yapmadığı, ancak fermantasyon sonucu oluşan suyun tüketilmesinin dizanteriye neden olduğu saptanmıştır.

e- Rafine edilmemiş şekerler: Rafine edilmiş kristal toz şeker dışında ham kahverengi şeker, lokum, Akide Şeker, pekmez vb. gibi tatlı maddelerin arılara besin olarak verilmesi kesinlikle doğru değildir. Zira bu şekerli maddeler arıların barsağında fazla su birikmesine sebep olmaktadır. Bu durum da dizanteri hastalığının başlamasını hızlandırmaktadır.


Korunma ve tedavi yöntemleri


Dizanteri (Adi ishal) mikrobik bir hastalık olmadığı için ilaçla tedavisi yoktur. Bazı korunma önlemleri almak suretiyle hastalık şiddeti azaltılabilir.
l- Arıların besinlerine dikkat etmelidir.

a- Rafine edilmiş şekerle arılar beslenmelidir.

b- Sonbahar bakım ve beslenmesi çok geciktirilmemeli, şurubun depolanması ve suyunun uçurulması için arılara yeterli zaman bırakılmalıdır.

c- Fermentasyona uğramış ekşi ballar arılara verilmemelidir.

d- Kahramanmaraş ta yaygın olan Akideli şeker sanki bir arı besiniymiş gibi kabul edilmektedir. Ancak bunu bir menfaat karşılığı reklam edenlerin memleket arıcılığını nasıl etkiledikleri yukarıdan beri anlatılanlar göz önünde bulundurularak bırakılması çiftçilerimizin menfaati icabıdır. Bu konuda arıcı caimasının kültür seviyesi yükseltilerek teknik arıcılık kurallarına uyulması sağlanmalıdır.

2- Kışa girmeden önce zayıf koloniler birleştirilmeli, bölme tahtası konularak sıkıştırılmalı hatta boşlukları rutubet emici maddelerle doldurularak kovan içindeki gerekli ısı temin edilmelidir.

3- Kışın kovanda havalandırmanın iyi olması ve nemin kovanda birikmemesi gerekmektedir. Aşırı nem kovan içinde yoğunlaşırsa, arı sağlığı açısından tehlikeli sonuçlar meydana gelir. Çünkü sırlanmamış peteklerdeki bal higroskobik olduğu için ortamdaki nemi çekerek sulanacaktır.Nemi çeken ballar ise normalde deforme olarak arıların sindirim sistemlerini tahrib edecektir.

4- Kışın rahatsız edilen arılar fazla bal tüketerek kış salkımının sıcaklığını
artırırlar ve düzenleri bozulur. Bu durum dizanteri hastalığını teşvik etmektedir.
ARININ ZAYIFI OLMAZ ARICININ ZAYIFI OLUR.
ahmetbirbilen46@hotmail.com
Cevapla


Hızlı Menü:


Konuyu Okuyanlar: 1 Ziyaretçi